AeroX Diagnose · € 49 in plaats van € 79 · aanbod tot 15/12

Wat is CdA in het wielrennen?

Door Olivier Demichel, voormalig onderzoeker bij het CNRS, triatleet en oprichter van AeroX.

CdA is de belangrijkste metriek om de aerodynamische efficiëntie van een wielrenner te kwantificeren. CdA begrijpen is begrijpen waarom sommige wielrenners sneller rijden dan anderen bij hetzelfde vermogen.

Fysische definitie van CdA

CdA staat voor Coefficient of Drag × Area (luchtweerstandscoëfficiënt × oppervlak). Het is het product van twee grootheden:

  • Cd: de luchtweerstandscoëfficiënt, een dimensieloos getal dat afhangt van de lichaamsvorm en de luchtstroom eromheen. Een meer gestroomlijnd profiel heeft een lagere Cd.
  • A: het frontaal oppervlak, gemeten in vierkante meters (m²), dat de dwarsdoorsnede vertegenwoordigt die de wielrenner aan de luchtstroom presenteert.

Cd: de vorm

Vorm waar de stroming loslaat: hoge Cd

Gestroomlijnde vorm: lage Cd

Bij hetzelfde oppervlak laat de lucht, afhankelijk van de vorm, eerder of later los. De Cd heeft geen eenheid.

A: het oppervlak

Het oppervlak dat je van voren aan de wind toont, in m². Dat meet AeroX.

Cd de vorm × A het oppervlak (m²) = CdA je aerodynamische weerstand (m²)

AeroX meet A in realtime met een webcam: dat is het deel van je weerstand dat je direct met je positie beïnvloedt. De Cd meet je in een windtunnel of op de baan: de CdA die AeroX toont, combineert je gemeten frontale oppervlak met een geschatte Cd. Je ziet live het effect van elke aanpassing (stuurhoogte, breedte van het opzetstuur, hoek van de romp, positie van het hoofd) op je frontale oppervlak.

Factoren die CdA beïnvloeden

  1. 1

    Lichaamshouding ≈ 80% van de verliezen

    Hoofd ingetrokken, romp horizontaal, ellebogen dicht: je lichaam veroorzaakt het grootste deel van de weerstand, daar liggen de grootste winsten.

  2. 2

    Uitrusting

    • Aerohelm −5 tot −10 W
    • Strakke kleding −3 tot −8 W
    • Overschoenen −1 tot −3 W
  3. 3

    Fiets

    Aeroframe, hoge velgen, opzetstuur: een echt effect, maar ondergeschikt aan de lichaamshouding.

  4. 4

    Accessoires

    Bidon, zadeltas, rugnummer: elk onderdeel in de wind voegt weerstand toe.

Winst door uitrusting: ordes van grootte bij ongeveer 40 km/u.

Typische CdA-waarden per positie

  1. 1. Handen op de remgrepen, armen gestrekt, hoofd omhoog

    CdA (m²) 0,40 – 0,50

    A (m²) 0,52

  2. 2. Handen in de beugel, armen licht gebogen

    CdA (m²) 0,30 – 0,35

    A (m²) 0,44

  3. 3. Handen op de remgrepen, onderarmen horizontaal, hoofd ingetrokken, romp bijna horizontaal

    CdA (m²) 0,27 – 0,32

    A (m²) 0,42

  4. 4. Op het opzetstuur, hoofd omhoog

    CdA (m²) 0,20 – 0,25

    A (m²) 0,36

  5. 5. Geoptimaliseerde tijdritpositie: hoofd ingetrokken, ellebogen dicht

    CdA (m²) 0,18 – 0,22

    A (m²) 0,33

  6. 6. Alles geoptimaliseerd: kleding, fiets, helm

    CdA (m²) 0,17 – 0,20

    A (m²) ≈ 0,33

A: frontale oppervlakken gemeten met AeroX bij dezelfde renner (1,78 m, 72 kg), O. Demichel, ‘S'entraîner à l'aérodynamisme’ (2026), tabel 2.1. CdA: gangbare bereiken, alle lichaamsbouwen. Rij 6: zelfde positie als rij 5; de winst komt van de Cd (kleding, fiets, helm), niet van het oppervlak.

Wil je je frontale oppervlak meten en optimaliseren?
AeroX is wat je nodig hebt →

Omslag van het aerodynamica-boek

Gratis gids — het complete boek

Je frontaal oppervlak verkleinen: de gids

Waarom je positie je minuten kost en hoe je je frontaal oppervlak verkleint: wetenschappelijke methode, 4 echte cases geanalyseerd, toepasbaar vanaf je volgende sessie. Het complete boek Training aerodynamics (in het Engels), 60 pagina's, gratis.

🔒 Geen spam. Uitschrijven op elk moment.

Gemeten impact op prestatie

Op vlak terrein zonder wind is de lucht bij 25 km/u al goed voor ongeveer 78% van de totale weerstand, en rond 45 km/u meer dan 90%. Je CdA verlagen is dus de krachtigste prestatiehefboom, veel meer dan watt toevoegen.

Het vermogen om de lucht te overwinnen is Plucht = ½ × ρ × CdA × v³. Het is evenredig met je CdA: 10% minder CdA betekent bij dezelfde snelheid 10% minder watt tegen de lucht. En het stijgt met de derde macht van de snelheid: 10% sneller rijden vraagt ongeveer 33% meer watt tegen de lucht.

Overstappen van een rechtopzittende naar een geoptimaliseerde compacte positie verkleint het frontaal oppervlak met ongeveer 20%; met aerobars met ongeveer 37% (metingen uit het boek S'entraîner à l'aérodynamisme, hier downloaden). Bij hetzelfde vermogen betekent dat 2 tot 3 km/u sneller, en 4 tot 5 km/u op aerobars. De lichaamspositie biedt de grootste hefbomen, niet het materiaal.

Wat elke positie kost, in watt, ten opzichte van de meest aerodynamische:

Verloren watt ten opzichte van positie 6 bij 30 km/u bij 40 km/u

  1. 1. Handen op de remgrepen, armen gestrekt, hoofd omhoog

    +94 W

    +223 W

  2. 2. Handen in de beugel, armen licht gebogen

    +50 W

    +118 W

  3. 3. Handen op de remgrepen, onderarmen horizontaal, hoofd ingetrokken, romp bijna horizontaal

    +39 W

    +92 W

  4. 4. Op het opzetstuur, hoofd omhoog

    +14 W

    +34 W

  5. 5. Geoptimaliseerde tijdritpositie: hoofd ingetrokken, ellebogen dicht

    +5 W

    +13 W

  6. 6. Alles geoptimaliseerd: kleding, fiets, helm

    referentie

    referentie

Extra vermogen om even snel te rijden als in positie 6 (alles geoptimaliseerd). Alleen luchtweerstand, P = ½ × ρ × CdA × v³, met het midden van elk CdA-bereik (lucht van 1,225 kg/m³, geen wind).

En jij, hoeveel watt verlies je met jouw positie?
Gebruik onze calculator om het te weten →
of optimaliseer je positie met AeroX →

Zo verklein je je frontale oppervlak

  1. 1

    Buig je onderarmen

    Schouders en romp zakken: minder oppervlak tegen de lucht.

  2. 2

    Trek je hoofd tussen je schouders

    Je hoofd blijft in lijn met je schouders in plaats van erboven uit te steken.

  3. 3

    Gebruik een opzetstuur

    De onderarmen liggen voor de romp; de armen staan niet meer wijd.

  4. 4

    Breng je ellebogen dichter bij elkaar

    De armen blijven voor de romp in plaats van je silhouet te verbreden.

  5. 5

    Breng je romp horizontaal

    Je rug zakt en wordt vlak: de romp biedt minder hoogte aan de lucht.

  6. 6

    Verklein de ruimte tussen je handen en je helm

    Er stroomt minder lucht naar je romp.

Pas deze tips aan je lichaamsbouw, je lenigheid en je manier van fietsen aan. Ze veranderen met je training: het is aan jou om op elk van deze hefbomen vooruitgang te boeken en je positie te optimaliseren. Kies in het algemeen liever een positie die je kunt volhouden dan een positie die alleen aerodynamisch optimaal is.

Welke van deze hefbomen werkt voor jou? Dat is meetbaar: de AeroX Diagnose vergelijkt je posities live. Ontdek de Diagnose →

Hoe meet je je CdA?

Windtunnel, baantest, Chung-methode op de weg, sensoren op de fiets, berekening op basis van een rit of meting van het frontaal oppervlak met een camera: elke methode heeft haar sterke punten en beperkingen. Vergelijk de meetmethoden voor CdA →

Bereken mijn CdA met de calculator →

Meet je frontaal oppervlak, positie per positie

De AeroX Diagnose: tot 10 posities live vergeleken, een volhoudtest op de beste, daarna je aanbevolen positie met je winst in tijd en km/u. Eenmalige betaling.

Ontdek de Diagnose

Laatst bijgewerkt: oktober 2026. Gegevens gebaseerd op 300+ AeroX-sessies en gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek naar wielren-aerodynamica.